Forskerforum
03.04.2017
Stadig fleire akademikarar er fagorganiserte. Men utanlandske forskarar vegrar seg.
Færre i Noreg fagorganiserer seg. Men akademia held stand, og i hovudorganisasjonane Unio og Akademikerne har medlemstalet gått opp. Likevel er det ikkje alle som ser poenget.
- Ein stor del av dei utanlandske tilsette ved fakultetet mitt er uorganiserte. Mange som kjem frå andre land, forstår ikkje at fagforeiningar kan vere noko for dei, seier Tomasz Wiktorski. Han er tillitsvald for Forskerforbundet ved Det teknisk-naturvitskaplege fakultet ved Universitetet i Stavanger (UiS). Wiktorski kjem frå Polen, og då han flytta til Noreg, syntest han det var vanskeleg å forstå kvifor folk ved universitetet skulle organisere seg.
- I miljøa eg kjenner frå Polen og USA, er det ikkje vanleg at folk med høgare utdanning melder seg inn i ei fagforeining. Berre dei som ikkje har utdanning, er organiserte. Sett frå mitt perspektiv hadde fagforeiningane eit dårleg rykte, seier Wiktorski.
No har han budd i Noreg i ni år, og har fast jobb som førsteamanuensis ved UiS. Wiktorski er ein av få tillitsvalde ved UiS med utanlandsk bakgrunn.
- Men det tok fire-fem år før eg forstod kvifor eg burde vere organisert, seier han.
Ved fakultetet jobbar også Luis Evangelista, som kom til Noreg for halvtanna år sidan. Han har fast stilling som førsteamanuensis ved UiS.
- Eg kjem frå Portugal, og der er fagforeiningane svært politiske. Dei høyrer til venstresida, og majoriteten av medlemmene er knytte til kommunistpartiet, seier Evangelista.
Og det er ein grunn til at han ikkje har meldt seg inn i ei fagforeining:
- Eg ser ikkje fordelane med å vere organisert.
Stadig fleire medlemmer
Tal innhenta av Forskingsstiftelsen Fafo viser at organisasjonsgraden i Noreg generelt har gått litt ned frå 53 prosent i 2004 til 51,9 prosent i 2014. I offentleg sektor er 81 prosent av arbeidstakarane organiserte, medan berre 34 prosent i privat sektor er organiserte. Organisasjonsgraden aukar med utdanningsnivå, og i akademikaryrke og høgskuleyrke var heile 85 prosent av arbeidstakarane organiserte i 2014.
- Dette er eit veldig høgt tal. Organisasjonane får stadig fleire medlemmer, fordi det blir fleire tilsette i gruppene som soknar til Akademikerne og Unio. Stadig fleire har høgare utdanning, og mange av dei hamnar i offentleg sektor. Då er sjansen stor for at dei blir organiserte, seier forskar Kristine Nergaard i Fafo.
- Tala viser også at mellombels tilsette i mindre grad er organiserte enn fast tilsette. Men gjeld dette også i akademia?
- Ja, det gjeld nok også der, men aller mest i privat og kommunal sektor. Vi har ikkje sett spesielt på akademia, der det er andre typar av mellombelse tilsettingar enn elles i arbeidslivet, seier ho.
Gå til mediet- Ein stor del av dei utanlandske tilsette ved fakultetet mitt er uorganiserte. Mange som kjem frå andre land, forstår ikkje at fagforeiningar kan vere noko for dei, seier Tomasz Wiktorski. Han er tillitsvald for Forskerforbundet ved Det teknisk-naturvitskaplege fakultet ved Universitetet i Stavanger (UiS). Wiktorski kjem frå Polen, og då han flytta til Noreg, syntest han det var vanskeleg å forstå kvifor folk ved universitetet skulle organisere seg.
- I miljøa eg kjenner frå Polen og USA, er det ikkje vanleg at folk med høgare utdanning melder seg inn i ei fagforeining. Berre dei som ikkje har utdanning, er organiserte. Sett frå mitt perspektiv hadde fagforeiningane eit dårleg rykte, seier Wiktorski.
No har han budd i Noreg i ni år, og har fast jobb som førsteamanuensis ved UiS. Wiktorski er ein av få tillitsvalde ved UiS med utanlandsk bakgrunn.
- Men det tok fire-fem år før eg forstod kvifor eg burde vere organisert, seier han.
Ved fakultetet jobbar også Luis Evangelista, som kom til Noreg for halvtanna år sidan. Han har fast stilling som førsteamanuensis ved UiS.
- Eg kjem frå Portugal, og der er fagforeiningane svært politiske. Dei høyrer til venstresida, og majoriteten av medlemmene er knytte til kommunistpartiet, seier Evangelista.
Og det er ein grunn til at han ikkje har meldt seg inn i ei fagforeining:
- Eg ser ikkje fordelane med å vere organisert.
Stadig fleire medlemmer
Tal innhenta av Forskingsstiftelsen Fafo viser at organisasjonsgraden i Noreg generelt har gått litt ned frå 53 prosent i 2004 til 51,9 prosent i 2014. I offentleg sektor er 81 prosent av arbeidstakarane organiserte, medan berre 34 prosent i privat sektor er organiserte. Organisasjonsgraden aukar med utdanningsnivå, og i akademikaryrke og høgskuleyrke var heile 85 prosent av arbeidstakarane organiserte i 2014.
- Dette er eit veldig høgt tal. Organisasjonane får stadig fleire medlemmer, fordi det blir fleire tilsette i gruppene som soknar til Akademikerne og Unio. Stadig fleire har høgare utdanning, og mange av dei hamnar i offentleg sektor. Då er sjansen stor for at dei blir organiserte, seier forskar Kristine Nergaard i Fafo.
- Tala viser også at mellombels tilsette i mindre grad er organiserte enn fast tilsette. Men gjeld dette også i akademia?
- Ja, det gjeld nok også der, men aller mest i privat og kommunal sektor. Vi har ikkje sett spesielt på akademia, der det er andre typar av mellombelse tilsettingar enn elles i arbeidslivet, seier ho.
