Korleis har det gått i år?
Dag Rune Olsen, rektor ved UiT Noregs arktiske universitet, varsla på førehand at han skulle ta med sitat frå Jürgen Habermas. Andre rektorar siterte Garborg og Arkimedes. Men var talane betre enn i fjor?
- Eg synest Kjell Lars si oppsummering frå i fjor; paternalistisk konfirmasjonstale, er ei presis oppsummering også i år.
Det seier Charlotte Hidle, stipendiat ved Institutt for medier og kommunikasjon ved Universitetet i Oslo.
Kjell Lars Berge sjølv seier at det er mindre formaningar i år enn i fjor. Men han saknar framleis noko:
- Det er ingen som set desse talane inn i ein aktuell kunnskapspolitisk kontekst. Akademia har gått gjennom store endringar med Ola Borten Moe som statsråd. Dette er noko rektorane har meint noko om, men dei vil tydelegvis ikkje vera politiske no.
Synest mange er for lange
Hidle plasserer rektorane sine velkomsttalar i den epideiktiske tradisjonen. Tilbake til antikken var dette talar som skulle lovprisa - eller kritisera - noko i notid, og som skulle konstituera ein fellesskap eller identitet.
- Det er mykje som skjer for studentane. Mange er i ein ny by, dei møter nye menneske. Det er òg mykje informasjon frå studiestadane, i form av kanskje både fakultetsvise og fagspesifikke informasjonsmøte, før det er informasjon om faddergrupper og fadderveke, seier Hidle.
- Og så får dei i tillegg ein tale frå rektor med både praktisk og historisk informasjon. Det får meg til å lura på kor mykje studentane klarar å få med seg om årstal og foreiningar.
- Med få unntak trekkjer ein ikkje fram dei klassiske danningsideala. Ein snakkar om at ein skal utdanna seg til lærarar og ingeniørar og koma seg ut i samfunnet - det er litt yrkesskule over det heile, seier Berge.
Han sukkar litt over sjølve stilen i mange av talane. Det vert for kvardagsleg, seier retorikkprofessoren.
- Men retorisk høgstil er jo ikkje noko ein nyttar lenger.
- Vågar å vera tydeleg
Hidle trekkjer fram to talar som gode: Talen Dag Rune Olsen hadde ved opninga ved UiT Noregs arktiske universitet (UiT) i Tromsø og talen Gunnar Yttri hadde ved Høgskulen på Vestlandet sin cam
