AddToAny

Den islandske modellen

Den islandske modellen
Island er landet med flest i arbeid og minst lønsforskjellar - og nesten alle er med i ei fagforeining.
Skodda heng tung over Reykjavik, men ut av den reiser heisekraner seg som svingar frå side til side og vitnar om eit land som er i ferd med å riste av seg finanskrisa. Om du spør folk på gata kva dei tenkjer om politikarane sine prestasjonar dei siste åra, kjem grimasene og banneorda fort. Stiller du dei same spørsmåla litt utpå kvelden kan ølglasa flyge i veggen. Trass kriser og sinne mot politikarar som dansa svært tett med gamblande bankar, er Island også nasjonen der alle er med i fagforening og landet som toppar listene om kor i verda det er best å bu.



Opp av aska. Etter 2008 låg Island nede for telling. I 2016 greidde det vesle øylandet oppsiktsvekkande å kome seg til kvartfinalen i fotball-EM. Sigrane blei vunne av eit samla lag der alle jobba blodhardt og sprang langt over snittet for kva fotballspelarar gjer på landskampar. Innsatsen på fotballbanen får ein til å tenkje på det som har fått landet på fote igjen: Folk som har stått på i over tolv timar om dagen med både to og tre jobbar. Landet og økonomien har også fått drahjelp av Hollywood og ein askespyande vulkan.

Om ein spør folk kva dei tenkjer om fagforeningene på Island, blir tonen vesentleg mildare enn om du snakkar om den politiske eliten. Her har fagforeningane vore avgjerande for å få til ein velferdsstat, ettersom politikken og parlamentet har vore dominert av parti på høgresida sidan landet blei sjølvstendig i 1944. Fagforeningane på Island har ei anna rolle enn i Norge:

- På Island er ein stor del av vår velferd organisert av fagforeiningane og ikkje gjennom eit Nav-kontor. Vi er ein ytar av velferd, ikkje berre ein som krev det, fortel Gylvi Arnbjörnsson, leiar av ASI, Islands svar på LO.

Blir du sjuk, arbeidsledig eller skal få pensjon er det fagforeningane som sørgar for dette.



Verdsrekord i arbeid. Såra frå finanskrisa har langt frå grodd på Island. Offentleg sektor har vore gjennom brutale runder med kutt. Framleis er det slik at om du blir sjuk og må til lege eller behandling, må du betale rundt 25 prosent av utgiftene sjølv. Trass etterdønningane av finanskrisa, utmerkar Island seg på mange måtar. Den vesle øynasjonen set ein del verdsrekordar når det kjem til arbeid. Arbeidsløysa er på 2 prosent. Island er det landet i verda der størst andel av befolkninga jobbar. Tal frå OECD viser at heile 82 prosent av folk i alderen 15 til 64 år jobbar. Til samanligning er tala 75 prosent i Norge, og 68 i USA. Vidare viser informasjon frå OECD at Island er det landet i verda der lønsforskjellane er minst.



Bolig og velferd. Gylvi Arnbjörnsson i ASI er stolt over kva dei har fått til.

- Våre største sigrar er kanskje dei krava vi har stilt til regjeringane om velferd og bolig. Krav vi har fått igjennom. Dei største sigrane våre
Les opprinnelig artikkel

Flere saker fra Posthornet

f Alle ansatte i Bring Courier & Express som tjener inntil 550.000 i året gis et lønnstillegg på 25.000 kroner. Ansatte som tjener mer enn 550.
Posthornet 29.06.2024
- En glippe på kun 3,5 millimeter er nok til å stanse toget. Da er presisjon viktig. Det håper vi kunstig intelligens (KI) kan hjelpe oss med, sier Stig Harald Henningsen, teknisk leder i Bane Nor.
Posthornet 29.06.2024
Tillitsvalgte mobiliserte, og medlemmene brukte stemmeretten til å få sine representanter innvalgt. - Det gjorde årets styrevalg vellykket, sier nestleder Cathrine Ertsås.
Posthornet 29.06.2024
Britt Kyllo Paulsen er stasjonært landpostbud og øko-sauebonde på Veierland i Tønsberg-fjorden.
Posthornet 29.06.2024
Posten har hatt som mål å bli en digital pioner og satser nå på et gedigent kompetanseløft innen kunstig intelligens (KI).
Posthornet 29.06.2024

Nyhetsbrev

Lag ditt eget nyhetsbrev:

magazines-image

Mer om mediene i Fagpressen

advokatbladet agenda-316 allergi-i-praksis appell arbeidsmanden arkitektnytt arkitektur-n astmaallergi automatisering baker-og-konditor barnehageno batmagasinet bedre-skole bioingenioren bistandsaktuelt blikkenslageren bobilverden bok-og-bibliotek bondebladet buskap byggfakta dagligvarehandelen demens-alderspsykiatri den-norske-tannlegeforenings-tidende diabetes diabetesforum din-horsel energiteknikk fagbladet farmasiliv finansfokus fjell-og-vidde fontene fontene-forskning forskerforum forskningno forskningsetikk forste-steg fotterapeuten fri-tanke frifagbevegelse fysioterapeuten gravplassen handikapnytt helsefagarbeideren hk-nytt hold-pusten HRRnett hus-bolig i-skolen jakt-fiske journalisten juristkontakt khrono kilden-kjonnsforskningno kjokkenskriveren kjottbransjen kommunal-rapport Kontekst lo-aktuelt lo-finans lo-ingenior magasinet-for-fagorganiserte magma medier24 museumsnytt natur-miljo nbs-nytt nettverk nff-magasinet njf-magasinet nnn-arbeideren norsk-landbruk norsk-skogbruk ntl-magasinet optikeren parat parat-stat politiforum posthornet psykisk-helse religionerno ren-mat samferdsel seilmagasinet seniorpolitikkno sikkerhet skog skolelederen sykepleien synkron tannhelsesekreteren Tidsskrift for Norsk psykologforening traktor transit-magasin transportarbeideren uniforum universitetsavisa utdanning vare-veger vvs-aktuelt