Bondebladet
25.01.2024
Gartnerhallen gjennomgjekk ei historisk omvelting for 26 år sidan. Kva var det som skjedde, og kva for råd har Knut Djønne, som var styreleiar då, til dei andre landbrukssamvirka?
Fruktbonden Knut Djønne frå Voss herad kom inn i styret i Gartnerhallen i 1992, og vart styreformann i 1995. Då han gjekk av i 2002, såg organisasjonen heilt annleis ut.
Gartnerhallen hadde inngått eit samarbeid med Norgesgruppen og Bama. Gartnerhallen var no kun ein leverandør med hovudansvar for produksjon, produktutvikling og forsyning, mens det var Bama som hadde ansvar for distribusjon, sal og marknadsføring til daglegvare- og storkjøkkenmarknaden. Dei to produsentorganisasjonane var slått saman til éin.
Dette kompaniskapet mellom landbruk og handel var noko heilt nytt i norsk samanheng, og møtte sterk kritikk frå fleire partar, står det på Gartnerhallen si heimeside.
I denne serien intervjuar Bondebladet tidlegare bondetoppar om historiske hendingar for at ein forhåpentlegvis kan dra lærdom av fortida og gjere gode val i framtida. Så kvifor skjedde dette? Vi spør Djønne.
Ikkje innpass
Han peikar på danninga av butikkjedene.
Då Djønne vart styreleiar, var dei tre kjedene Coop, Rema 1000 og Hakongruppen etablert.
- Gartnerhallen kom ikkje inn som leverandør til nokon av desse kjedene. Vi hadde årlege forhandlingar, men fekk ikkje innpass. Gartnerhallen leverte til kioskar, kantiner, og ein del av butikkane som ikkje var organiserte. Men så vart Norgesgruppen etablert. Etter det var alle butikkane organisert i kjeder, forklarer han.
- Vi var klar over at viss vi ikkje på ein eller annan måte fekk levert til Norgesgruppen, kom vi ikkje til å ha leveransar til daglegvaremarknaden, seier Hardanger-bonden.
Men Norgesgruppen eigde Bama. Og det er naturleg at ein vel å handle med den ein eig, minner Djønne om.
Gartnerhallen var i ei klemme. - Gartnerhallen hadde den største produksjonen, men ikkje kundar, for å setje det på spissen, seier han.
Vondt til verre
Sjølv om Gartnerhallen ikkje var hovudleverandør til Hakongruppen, hadde dei seld ein del dit. Gartnerhallen hadde hatt ei årleg omsetning gjennom gruppa på rundt 300 millionar kroner. Men i juni 1997 inngjekk Hakongruppen ein langsiktig avtale med Norgesfrukt som forhindra andre grøntgrossistar i å levere sine produkt til gruppa. Situasjonen gjekk frå vondt til verre for Gartnerhallen.
I 1997 etablerte også Rema 1000 og Bama eit samarbeid, under namnet BaRe Frukt og grønt AS. Bama hadde tidlegare ikkje hatt be
Gå til medietGartnerhallen hadde inngått eit samarbeid med Norgesgruppen og Bama. Gartnerhallen var no kun ein leverandør med hovudansvar for produksjon, produktutvikling og forsyning, mens det var Bama som hadde ansvar for distribusjon, sal og marknadsføring til daglegvare- og storkjøkkenmarknaden. Dei to produsentorganisasjonane var slått saman til éin.
Dette kompaniskapet mellom landbruk og handel var noko heilt nytt i norsk samanheng, og møtte sterk kritikk frå fleire partar, står det på Gartnerhallen si heimeside.
I denne serien intervjuar Bondebladet tidlegare bondetoppar om historiske hendingar for at ein forhåpentlegvis kan dra lærdom av fortida og gjere gode val i framtida. Så kvifor skjedde dette? Vi spør Djønne.
Ikkje innpass
Han peikar på danninga av butikkjedene.
Då Djønne vart styreleiar, var dei tre kjedene Coop, Rema 1000 og Hakongruppen etablert.
- Gartnerhallen kom ikkje inn som leverandør til nokon av desse kjedene. Vi hadde årlege forhandlingar, men fekk ikkje innpass. Gartnerhallen leverte til kioskar, kantiner, og ein del av butikkane som ikkje var organiserte. Men så vart Norgesgruppen etablert. Etter det var alle butikkane organisert i kjeder, forklarer han.
- Vi var klar over at viss vi ikkje på ein eller annan måte fekk levert til Norgesgruppen, kom vi ikkje til å ha leveransar til daglegvaremarknaden, seier Hardanger-bonden.
Men Norgesgruppen eigde Bama. Og det er naturleg at ein vel å handle med den ein eig, minner Djønne om.
Gartnerhallen var i ei klemme. - Gartnerhallen hadde den største produksjonen, men ikkje kundar, for å setje det på spissen, seier han.
Vondt til verre
Sjølv om Gartnerhallen ikkje var hovudleverandør til Hakongruppen, hadde dei seld ein del dit. Gartnerhallen hadde hatt ei årleg omsetning gjennom gruppa på rundt 300 millionar kroner. Men i juni 1997 inngjekk Hakongruppen ein langsiktig avtale med Norgesfrukt som forhindra andre grøntgrossistar i å levere sine produkt til gruppa. Situasjonen gjekk frå vondt til verre for Gartnerhallen.
I 1997 etablerte også Rema 1000 og Bama eit samarbeid, under namnet BaRe Frukt og grønt AS. Bama hadde tidlegare ikkje hatt be
